Konu: Anti-depresanlar intihar eğilimini arttırıyor

‘Anti-depresanlar intihar eğilimini arttırıyor’

Irak'taki Amerikan askerlerine daha rahat öldürmeleri, tetiği daha rahat çekmeleri için antidepresan verildiği ortaya çıktı. İşte antidepresanlarla ilgili korkutucu gerçekler. Psikolog Üstün Öngel sorularımızı cevapladı.

Toplumda artan sinir, sıkıntı, stres, karamsarlık şikayetlerine karşı konulan depresyon teşhisi ve beraberinde uzmanların şeker gibi yazdıkları antidepresan ilaçlar... Doktor yazdı diye prospektüsünü okumaya gerek duymadan içilen bu ilaçlar, iyileştirmek yerine daha da hasta ediyor!
Tempo dergisinin 12 Haziran 2008 sayısında yayınlanan “Al anti-depresanı, çek tetiği” haberine göre: Pentagon, Afganistan ve Irak savaşına katılan ve üst üste iki savaşın stresiyle psikolojik sorunlar yaşayan askerlerin anti-depresan kullanmalarına izin verdi. Irak'taki askerler, en fazla beş-altı saat uyuyabiliyorlar ve yüzde 12'si anti-depresan hap ile uyku ilacı alıyor. Afganistan'daki askerlerin ise yüzde 17'si... Geçen yıl sadece Afganistan ve Irak'ta 36 asker, psikolojik nedenlerle intihar etmişti. Bu sorunlar, onlar evlerine döndikten sonra da görülüyor; birçoğunun evliliği bu nedenle bozulurken, bir kısmı da sinir krizleri geçiriyor.
Psikolojik Yardım Derneği kurucusu, Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nden Sosyal Psikolog Üstün Öngel iyilikguzellik'in sorularını yanıtladı.
Irak'taki Amerikan askerlerine anti-depresan ilaçlar serbest bırakılmış, Anti-depresan ilaçlar insanlarda şiddeti tetikler mi?

Antidepresanların yıkıcı yönelimleri arttırdığı kaç yıldır biliniyor. İntihar eğilimini azaltıyor diye verilen antidepresanlar bilakis bu eğilimi arttırıyor. İlaçlara onay veren Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) yakın zamana kadar gizli tutulan veri tabanlarına artık "Bilgi Edinme Hakkı Yasası" uyarınca ulaşılabiliyor ve bu açığa çıkan veriler daha vahim bir sonuç gösteriyor bize: Bu ilaçlar zaten en başta onay alma kriterlerine uymuyorlar. Bu ilaçların onay alabilmesi için plasebo (boş tablet) karşısında üstün olduğunun kanıtlanması gerekiyor. Oysa hiçbiri bu kriteri tutturamıyor.

Özellikle yetişme çağındaki gençler anti-depresan ilaçları kullandıkları zaman, ileri ki yaşlarında ne gibi yan etkileri ile karşılaşabilirler?

İleri yaşı beklemeye gerek yok. İntihar eğilimi en çok bu yaşlarda artıyor ilaç yüzünden. İngiltere bu ilaçları 18 yaşın altında vermiyor artık. Bizde üç yaşında çocuklara veriliyor. Muz cumhuriyetiyiz ya!

Anti-depresan ilaçları kullananların dikkat etmesi gereken noktalar nelerdir?

Bunlar kullanılabilir ilaçlar değil. Hatta ilaç bile değil bunlar. Bilhassa çocuklara vermesin kimse.

Depresyon yaşayanlara, ilaç kullanmaya başlamadan önce, doğal yolla tedavi yöntemi olarak neler önerebilirsiniz?

Sanki depresyon bir hastalıkmış gibi soruyorsunuz. Ne demek "ilaç kullanmaya başlamadan önce"? Depresyon dediğiniz, yaşamın belli döneminde birtakım zorluklar karşısında yaşanan isteksizlik, karamsarlık. Hepsi bu. Hiçbir destek almasanız da geçer. Ama destek alacaksanız bu doğru dürüst bir psikolojik yardım olmalı. Günümüzde şizofreni dedikleri şeyin bile saf psiko-sosyal destek ile geçtiğini biliyoruz, depresyon dedikleri şey mi geçmeyecek!