05 Temmuz 2012, Perşembe 11:16
853 kez okundu.

RADYO Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Sağlık Bakanlığı ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ’nın başvurusu üzerine 92 bitkisel ürünün radyo ve televizyonlarda tanıtım ve reklamlarının durdurulması kararı aldı.


Sağlık Bakanlığı ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ekli yazılarında, bazı gıda takviyelerinin, haricen uygulanan jel, krem, maske, şampuan ve losyonlar ile çeşitli tıbbi cihazların markalarına atıf yapılmış ve bu tür ürünlerin kilo verdirici, cinsel performans artırıcı, sigara bıraktırıcı, hastalıklarıönleyici, tedavi edici, iyileştirici etkileri olduğu iddiasıyla radyo ve televizyon yayınlarında tanıtılmasının ve reklamının yapılmasının ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğu belirtilerek, söz konusu tanıtımların engellenmesi talep edilmiştir. Bilindiği üzere 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 8/l maddesine göre, yayınlar genel sağlığa zarar verecek davranışları teşvik edemez. Aynı Kanunun 9/3 maddesine göre, gizli reklam yapılamaz ve 9/6/c maddesine göre, ticari iletişim yanıltıcı olamaz ve tüketicinin çıkarlarına zarar veremez.Bu itibarla Sağlık Bakanlığı ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının yazılarına konu olan aşağıdaki listede ismi verilen ürünlerin ilgili mevzuat hükümlerine aykırı tanıtım ve reklamlarını yayınlayan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar hakkında 6112 Sayılı Kanun çerçevesinde bugüne kadar çok sayıda müeyyide uygulanmış ve bunlar zaman zaman kamuoyu ile de paylaşılmıştır. Ancak söz konusu tanıtımlar, değişik yayın kuruluşlarında sorunlu şekilde yayınlanmaya devam etmektedir. Bu yayınlarla ilgili olarak, adı geçen Bakanlıkların yazıları ve yönlendirmeleri çerçevesinde, aşağıdaki ürünlerle sınırlı kalınmaksızın endikasyon belirtilerek yapılan tüm reklam ve tanıtımlarla ilgili olarak yasal işlemler tesis edilmeye devam edilecektir Tüm medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara önemle duyurulur.
ÜRÜNÜN ADI İLGİLİ BAKANLIĞIN AÇIKLAMASI
Tütüneson/ Forman (GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI) Reklam ve tanıtımı yapılan ürünün Bakanlıktan ithalat ve üretim izni bulunmamaktadır. Reklamlarda yer alan ifadeler 5996 sayılı Kanun'un 24. md. sine aykırılık teşkil etmektedir.
Diyason (GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI) "Diyason" adlı ürünün Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından izinli olduğu beyan edilerek Türk Gıda Mevzuatına aykırı reklam ve tanıtımının yapıldığının tespit edildiği bildirilmiştir.
Minoxil Deri Spreyi (SAĞLIK BAKANLIĞI) Reçetesiz ilaçların reklamlarında asıl olan 1262 sayılı Kanun'un 13. maddesi olduğu, bu kapsamda bu ürünlerin reklamının yapılamayacağı.
Altın Çilek (SAĞLIK BAKANLIĞI) Tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan, söz konusu ürüne ilişkin tüketicilere yönelik Aldatıcı ve yanıltıcı reklamların durdurulması ve gereği istenmiştir.
Dr.Ömer Coşkun ürünleri, ( Orjin Krem, Tütüne Son, Elma Kron vb.) (SAĞLIK BAKANLIĞI) Tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan, söz konusu ürüne ilişkin tüketicilere yönelik Aldatıcı ve yanıltıcı reklamların durdurulması ve gereği istenmiştir.
Dr.Ömer Coşkun'un cinsel içerikli ürünleri, sigara bıraktırma tedavisi ürünleri (SAĞLIK BAKANLIĞI) Gerçeğe aykırı beyanlarda bulunarak halkı istismar ettiği, yanılttığı, herhangi bir tedavi etkisi olmayan ürünleri para karşılığı satarak menfaat temin ettiği, halkın sağlığını tehlikeye düşürdüğü belirtilerek bu tanıtımların durdurulması istenmiştir.
Pharmaton (SAĞLIK BAKANLIĞI) Reçetesiz ilaçların reklamlarında asıl olan 1262 sayılı Kanun'un 13. maddesi olduğu, bu kapsamda bu ürünlerin reklamının yapılamayacağı belirtilmiştir.
Clavis Panax, Arı Sütü vb. (SAĞLIK BAKANLIĞI) Bitkisel gıda takviyelerinin mevzuata uygun olmayan bir şekilde reklam ve tanıtımının yapıldığı, modern tıp ve farmakoloji bilimine aykırı olarak birçok kronik hastalığı iyileştirdiği iddiası; hastaları tıbbi tedaviden soğutarak uzaklaştırabilmekte, bilimsel yönden eksik veya doğru olmayan bilgilerle tüketicileri yanlış yönlendirmekte ve bu ürünlerin bilinçsiz tüketimine neden olarak toplum sağlığı açısından risk oluşturmaktadır denilmiştir. Bu kapsamda hastalıkları önlediği veya tedavi ettiği ifade edilen gıda takviyelerine ait reklam ve tanıtımların yasal çerçevede durdurulması istenmiştir.
Restoria Discreet Colour Restoring Cream (SAĞLIK BAKANLIĞI) Ürünün "saç beyazlık giderici ürün" iddiasıyla satışının yapıldığı, ürünün etkinlik iddiasına ilişkin belgelerin Bakanlık tarafından incelendiği ve iddia edilen saçı eski haline döndürür iddiasına ilişkin olarak ürünün kimyasal ajanlar kullanılarak saç boyası klasmanında yer alan Bizmut Citrat, Sulfur, Triethanolamine isimli maddelerin kimyasal etki göstererek saçın uzun süreli ve tekrar kullanılarak saçın eski görünümüne kavuşarak kullanıldığı sürece etkili olduğu sonucuna ulaşıldığı bildirilmiştir. Ancak tanıtımlarında ürünün bu etkiyi bitkisel ajanlarla sağladığı ve ürünün doğal olduğuna ilişkin tüketiciyi yanıltır boyutta reklamların yer aldığı gerçeğe aykırı beyanlarda bulunularak halkımızın istismar edildiği saptamalarıyla, gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve halkı istismar eden reklam ve tanıtımların durdurulması istenilmiştir.
Gray Away (SAĞLIK BAKANLIĞI) Ürünün "saç beyazlık giderici ürün" iddiasıyla satışının yapıldığı, ürünün etkinlik iddiasına ilişkin belgelerin Bakanlık tarafından incelendiği ve iddia edilen saçı eski haline döndürür iddiasına ilişkin olarak ürünün kimyasal ajanlar kullanılarak saç boyası kalsmanında yer alan Bizmut Citrat, Sulfur, Triethanolamine isimli maddelerin kimyasal etki göstererek saçın uzun süreli ve tekrar kullanılarak saçın eski görünümüne kavuşarak kullanıldığı sürece etkili olduğu sonucuna ulaşıldığı bildirilmiştir. Ancak tanıtımlarında ürünün bu etkiyi bitkisel ajanlarla sağladığı ve ürünün doğal olduğuna ilişkin tüketiciyi yanıltır boyutta reklamların yer aldığı gerçeğe aykırı beyanlarda bulunularak halkımızın istismar edildiği saptamalarıyla, gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve halkı istismar eden reklam ve tanıtımların durdurulması istenmiştir.
Ozoderm Hair Grey (SAĞLIK BAKANLIĞI) Ürünün "saç beyazlık giderici ürün" iddiasıyla satışının yapıldığı, ürünün etkinlik iddiasına ilişkin belgelerin Bakanlık tarafından incelendiği ve iddia edilen saçı eski haline döndürür iddiasına ilişkin olarak ürünün kimyasal ajanlar kullanılarak saç boyası kalsmanında yer alan Bizmut Citrat, Sulfur, Triethanolamine isimli maddelerin kimyasal etki göstererek saçın uzun süreli ve tekrar kullanılarak saçın eski görünümüne kavuşarak kullanıldığı sürece etkili olduğu sonucuna ulaşıldığı bildirilmiştir. Ancak tanıtımlarında ürünün bu etkiyi bitkisel ajanlarla sağladığı ve ürünün doğal olduğuna ilişkin tüketiciyi yanıltır boyutta reklamların yer aldığı gerçeğe aykırı beyanlarda bulunularak halkımızın istismar edildiği saptamalarıyla, gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve halkı istismar eden reklam ve tanıtımların durdurulması istenilmiştir.
Orjin (SAĞLIK BAKANLIĞI) Kozmetik ürün bildiriminde bulunmasına rağmen endikasyon belirterek tanıtımı, satışı yapılmakta, gerçeğe aykırı beyanlarda bulunarak halkı istismar etmekte, yanıltmakta, herhangi tedavi etkisi olmayan ürün para karşılığı satılarak menfaat sağlanmakta, halkın sağlığı bu fiiller ile tehlikeye düşürülmektedir. Bakanlığın görev ve yetkilerini düzenleyen KHK'nin 27. maddesinin (b) bendi gereğince çeşitli uzmanlık iddiaları ile gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve halkı istismar eden reklam ve tanıtımların durdurulması istenmiştir.
SunFlower Krem (SAĞLIK BAKANLIĞI) Bakanlığın ürünün tanıtımlarını incelenmesi sonucunda adı geçen ürünün romatizmada aktif bitkisel çözüm iddiası ile satışının yapıldığının tespit edildiği belirtilmiştir. Bakanlıkça para cezası uygulanmış olmasına rağmen, hala aynı tanıtım ve satış işlemlerinin devam ettiği, tüketiciyi yanıltıcı boyutta reklamların yer aldığı, gerçeğe aykırı beyanlarla halkımızın istismar edildiği açıklanmıştır ve gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve halkı istismar eden reklam ve tanıtımların durdurulması istenmiştir.
Epilamor İstenmeyen Tüylere Son (Reklam Yayını) (SAĞLIK BAKANLIĞI) Sağlık Bakanlığınca yapılan piyasa gözetimi denetimi faaliyetleri kapsamında "Epilamor İstenmeyen Tüylere Son" isimli ürünün Kozmetik Mevzuatındaki kozmetik tanımı dışında yer alan ibarelerle "Kıl kökleri besleyen kılcal damarlara etki ederek tüy gelişimini engelleyerek tüylere son" iddialarıyla piyasaya arz edildiği saptanan ürün tanıtımları incelendiğinde kozmetik dışı ibarelerle satışının yapıldığının saptandığı" ifade edilmiştir. Söz konusu ürünle ilgili televizyon ve radyoda yapılan gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve halkı istismar eden reklam ve tanıtımların derhal durdurulması hususunda gereği istenilmiştir.
İstenmeyen tüylerden Kurtulmanın bitkisel yolu Migren ve sinüzite bitkisel destek (SAĞLIK BAKANLIĞI) Programda "Bitki Uzmanı" sıfatıyla halk sağlığını yanıltıcı ifadelerle ürün ismi kullanılmadan, yayında verilen "Sipariş Hattı"na yönlendirme yapıldığı, sipariş hattı ve verilen internet sitesinden ürünün satışının yapıldığı belirtilmiştir. "Sağlığa hiçbir zararı yoktur" gibi ürün güvenliği konusunda kesin ibarelerle halk sağlığını yanıltıcı ürünlerin tanıtımına destek verildiği ve ilaç olmamasına rağmen ilaçmış gibi tedavi özelliği vurgulanarak "ağrılar, kronik yorgunluk, migren, sinüzit, sigara içenlerde, astım, kronik yorgunluk" gibi durumlarda kullanımı ile ürünlerinin tanıtımı yapılmaktadır. İlaç kapsamında değerlendirilen bu ürünlerin tanıtımının 1262 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliğe aykırı olduğu belirtilerek, gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve halkı istismar eden reklam ve tanıtımların durdurulması talep edilmiştir.
Bioser Bitki Özlü Masaj Jeli (SAĞLIK BAKANLIĞI) Kozmetik ürün bildiriminin bulunmasına rağmen beyanın aksine endikasyon belirtilerek tanıtımı yapılmakta, gerçeğe aykırı beyanlarla halkımız istismar edilmekte, yanıltılmakta, herhangi bir tedavi etkisi olmayan ürünler para karşılığı satılarak menfaat temin edilmekte ayrıca halkın sağlığı bu fiiller ile tehlikeye düşürülmektedir. Gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve halkı istismar eden reklam ve tanıtımların durdurulması istenmektedir.
Bioser Bitki Özlü Masaj Jeli (SAĞLIK BAKANLIĞI) Ruhsat/izin belgesi bulunmamasına rağmen, 01.04.2012 tarihli Kanal 7 Avrupa yayınlarında Sağlık Bakanlığınca izinli olduğu ifade edilerek satışının yapıldığı belirtilerek, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan söz konusu ürüne ilişkin tüketicilere yönelik aldatıcı ve yanıltıcı reklamların durdurulması talep edilmiştir.
Ozon Yağı (SAĞLIK BAKANLIĞI) Endikasyon belirtilerek tanıtımının yapıldığı, ürünün tüketiciyi yanıltır boyutta reklamlarda yer aldığı, gerçeğe aykırı beyanlarla halkımız istismar edildiği belirtilerek, gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve halkı istismar eden reklam ve tanıtımların durdurulması istenmektedir.
Romadur Sprey (SAĞLIK BAKANLIĞI) Endikasyon belirtilerek tanıtımının yapıldığı, ürünün tüketiciyi yanıltır boyutta reklamlarda yer aldığı, gerçeğe aykırı beyanlarla halkımız istismar edildiği belirtilerek, gerçeğe aykırı, yanıltıcı ve halkı istismar eden reklam ve tanıtımların durdurulması istenmektedir.
Foot Care ve Body Care (SAĞLIK BAKANLIĞI) "Sağlık Bakanlığı onaylı", "bilimsel çalışmaları mevcut", "güvenli" izlenimi verilerek piyasaya arz edilen, ilgili Mevzuat gereklerini yerine getirmeyen, üretim yeri belli olmayan, bilimsel çalışmaları ibraz edilmeyen ve güvensizlik şüphesi bulunan her iki ürünün televizyonlarda yapılan reklam ve tanıtımların durdurulması istenmektedir.
Clavis markalı ürünler, Keten Tohumu (Zayıflama için), Altın Çilek Form Seti (Zayıflama için), Furkan Çay (Hemoroid için), Tütüneson (Sigara bıraktırma için), B-Succes (Göğüsler için), V-Pills (Cinsel performans için) (GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI) Adı verilen ürünlerin tanıtımlarında; kilo verdirici, cinsel performans artırıcı, sigara bıraktırıcı ve hastalıkları önleyici, tedavi edici, iyileştirici etkileri olduğu iddia edilerek Türk Gıda Mevzuatına aykırı reklam ve tanıtımının yapıldığının tespit edildiği bildirilmiştir.
Bal (GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI) “Doğal bir bal- saf bir bal” ifadesi: Üretilen tüm balların, doğal, saf ve katkısız olduğu, tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak, yanıltıcı biçimde olamayacağı belirtilmiştir. “Tamamıyla Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının denetiminde, analiz raporlarını bulunduran bir firmadır” ifadesi: “Bakanlıkça istenen analiz raporlarının reklam amacıyla kullanılamayacağı, gizliliğinin esas olduğu; ayrıca bal üretici firmalarının ürettiği tüm ürünlerinin Bakanlığın kontrolünde üretilmesinin mümkün olmadığı, bu ifadeyle firmanın her parti ürünün denetlendiği gibi bir izlenim yaratılarak ürünün diğer ürünlerden üstün olduğunun iddia edildiği belirtilmiştir. “Doğal olduğunu test etmenin yollarının anlatıldığı (berraklık, kopma, koku, mumu)” ifadeler: Gerçek bal ile taklitli/tağşişli balın ayırımının yalnızca laboratuar analizleriyle yapılabileceği, tanıtımda söylenen metotlarla gerçek bal ayırımının yapılabilmesinin mümkün olamayacağı belirtilmektedir.
Thinx Cream Zayıflatıcı ve İnceltici Krem (SAĞLIK BAKANLIĞI) Tüketiciyi yanıltacak şekilde sağlık beyanlarıyla halk sağlığını yanıltıcı abartılı ifadelerin kullanıldığı, sipariş hattına yönlendirmelerle gizli reklamının yapıldığı, gerçeğe aykırı beyanlarla halkın istismar edildiği, tüketiciyi yanılttığı belirtilmiştir. Bakanlığın görev ve yetkilerini düzenleyen KHK'nin 27. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi gereğince söz konusu reklam tanıtımların durdurulması talep edilmiştir.
Balderesi / Bal Teknesi / Osmanlı Bal Evi (Bakanlığın internet sitesinde açıklanmıştır) (GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI) Bakanlıkça yürütülen denetim ve kontroller sonucunda medya organları vasıtasıyla satışı yapılan, “Balderesi, Bal Teknesi ve Osmanlı Bal Evi” markalı ürünlerin güvenirliği ve bu ürünlerde tağşiş yapılarak tüketicilerin aldatıldığı ve sağlık için tehlikeli madde riski barındırdığı hususunda önemli şüpheli durumlar ve deliller tespit edildiği belirtilmiştir. Bu kapsamda Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 21/e maddesi gereğince yukarıda ismi verilen ürünlerin şüpheyi oluşturan durumlar ortadan kalkana kadar piyasaya arzının durdurulmasına karar verilmiş ve adı geçen ürünlerin görsel ve işitsel medya ortamından tanıtım ve reklâmlarının durdurulması için işlemlerin başlatılması talep edilmektedir.
Maurers (GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI) Ankara Üniversitesi Ecz. Fak. Merkez Laboratuvarında gerçekleştirilen analiz neticesinde adı verilen gıda takviyesinin içerisinde ilaç etken maddeye rastlandığından dolayı ürün için ihtiyati tedbir kararının alındığı belirtilmiştir.
XP S6 Biosel Ağrı Kesici Jel Ekvator Krem İksir 15 Romatar Set (Dr.Ömer Coşkun) Romatizma Destek Seti Clavis Panax Klavis Panax Reishi Mantarı Klavis Reishi Mantarı Kapsülü (Dr.Ömer Coşkun), Diabetes Şeker Seti, Diasil Şeker Seti (Dr.Ömer Coşkun), Akvit Hindiba Kapsül, Tansalp, Penedur, Formula, ormula 1 Kapsül ve Jel, T-Rex, Mavi Boncuk, Valupta Jel, Forman Bitkiden, Maximus, Performans Seti, Pro X Megamen (Dr. Ömer Coşkun), Horse Power Set (Drb. Ömer Coşkun), Formula 21 Formen Kampanya Seti, Formula 21, Lavantalı, Med Natural Life, Acvit Gilaburu, Clinador Krem, Hematoz Bitkisel tablet, Sigarator Set, Hayıt Bitkisel Tablet, Menapoz Seti (Dr. Ömer Coşkun), Biominera Transdermal Zayıflama Bandı African Mango Plus, Form Tablet ANC Karaciğer Destek Seti (Dr.Ömer Coşkun), ANC Akciğer Destek Seti (Dr.Ömer Coşkun), Bağışıklık Seti Stres Seti Dr. Ömer Coşkun) Vessel Damar Seti (Dr. Ömer Coşkun), Panax, Coenzyme Q10, Formula 21, Omega3 -dörtlü set- (Dr.Ömer Coşkun), Gastricare Mide Destek Seti, Dr. Ömer Coşkun) Böbrek Destek Seti, Volupta, Hometea, Venapro, Boymax Koleson, Kolestrol Destek Seti, Bronşit Macunu, Troid Destek Seti, Civan Perçemli Çay, Aslan Perçemi. (SAĞLIK BAKANLIĞI) Endikasyon belirtilen ürünler için Sağlık Bakanlığınca ruhsat düzenlenmesi gerektiği, Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca "beslenmeyi destekleyici" adı altında izin verilen ürünlerin, tedavi edici özellikleriyle (endikasyon belirterek) tanıtımının yapılmasının uygun olmadığı, her iki Bakanlığın mevzuatına aykırı olduğu, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan söz konusu ürünlerin tanıtım ve satışının aldatıcı ve yanıltıcı olduğu ve söz konusu fiilin kamu sağlığını tehdit eden yönü sebebiyle bahsi geçen reklamların engellenmesi gerektiği belirtilmiştir. Kozmetik Kanununa tabi olan ve haricen uygulanan jel krem maske, şampuan, losyon ve. gibi ürünlerin endikasyon bildirerek, hastalık tedavisine yönelik iddia ve ibarelerle reklam/tanıtım ve satışının yapılmasının uygun olmadığı, bu kapsamda daha önce de yazışmaların yapıldığı belirtilerek, kozmetik ürünlerin tanıtımlarında, tıp/sağlık alanında eğitim/uzmanlık sahibi olmayan firma yetkililerinin "%100 bitkisel içerik", "hastalık tanısı", "hastalık tedavisi", "bakanlık onayı, "hastalıktan kurtulmak", "kesin çözüm", "hamile ve çocuklarda dahi kullanılmak", "yan etkisiz tedavi" vb. gibi ilgili alanda diploma sahibi olan uzmanlar tarafından dahi bilimsel literatüre ve bilimsel etkinlik ve güvenlik çalışmalarına dayandırılmaksızın kullanılamayacak iddia ve ibarelerle tüketiciye ticari, bilimsel olmayan, yanlış mesajlar verdikleri, halk sağlığının tehdit edildiği ve tüketicilerin yaıltılarak istismar edildikleri ifade edilmiştir. Tıbbi cihazlara ilişkin tanıtımlarda ise "bir hastalık, yaralanma veya sakatlığın tanısı, tedavisi, izlenmesi veya hafifletilmesi yönündeki ifadeler" ile "FDA onaylı, AB patentli, cinsel sorunlara destek, tümör ve kanser tedavisine çözüm, hemoroide kesin çözüm vb. ifadeler" yer alıyorsa bu hususların sorgulanması, gerek görülmesi halinde Bakanlıktan görüş alınmasının uygun olacağı belirtilmiştir.