Konu: Grip, influenza, Gripal Enfeksiyona, grip salğını, kuş gribi, domuz gribi

Grip, influenza:

Grip nedir?

Girip nefesyolları enfeksiyonu demektir ve buna influenza ismi ile anılan virüs sebep olur. Bu virüsler nefesyolları mukozasını tahripeder. Böylece tahrip olan mukozaya diğer bakteri, virüs ve diğer zehirli maddeler daha kolay yerleşir. Akut gripte yüksek ateş, döğülmüş gibi dermansızlık, uzuv ağrıları, başağrısı, tahrişedici öksürük vehatta kemiklerin sızlaması ile beli olur. Grip nedeniyle immün sistemi o kadar zayıflarki diğer enfeksiyonlara karşı birşey yapamaz durum gelir. Grip genekikle grip sezonu olarak bilinen Kasım-Nisan ayları arasında oldukca sık görülür. Salğın hastalığın bölgesel veya kıtalar arası olmasına göre iki gruba ayrılır. Şayet bir ülkede veya bir bölgede görülüyorsa buna epidemik grip

veya bölgesel grip, eğer kıtalar arasında ise bunada

pandemik grip

denir. Son yıllarda Rus gripi, Afrika gripi ve Hong hong gripi gibi isimlerle anılan salgın türleri bir anda ortaya çıkmakta ve kayıp olmaktadırlar.

Grip nasıl ortaya çıkar?

İnfluenza virüslarının sebep olduğu bu hastalık insandan insana damlacık enfeksiyonu ile yayılır. Hapşırma ,öksürme, öpüşme ve konuşma sırasında tükrükle birlikte çevredeki insanlara bu virüs yayılır. Ekübasyon (incubation) süresi, yani hastalığa sebep olan virüsün vücuda girişi ile hastalık belitilerinin meydana çıkışı arasında patojen (hastalık yapıcı ) mikroorganizmanın vüvutta gelişim süresidir. Bu süre kişiye göre farklılık gösterir ve 1-5 gün arasında değişebilir.

Gripin bilinen üç türü mevcuttur:
1-) İnfulenza A-Virüsü: En yaygın ve en ağır olanı olp hem epidemik (bölgesl salgın), hemde pandemik (kıtalararası salgın) şeklinde görülebilir. Bu virüs kendi genetik yapısında küçük değişikliklerle her 2-3 yılda bir salgına sebep olur. Bu virüsler hayvanlardaki bazı virüslerle karışarak daha tehlikeli salgın hastalıklara sebep olabilir. İnsanın bağışıklık sistemi (immün sistemi) hiç tanımadığı yeni ve kompleks virüs karşısında çaresiz kalır. Tıp oteritelerinin bir virüse karşı geliştirdikleri antiviral bir ilaç birkaç ay sonra etkisiz olabilir, çünkü virüsler sürekli değişirler ve gelişirler.

İnfulenza B-Virüsü: Bu virüs genelikle çoçuklarda ve gençlerde görülür ve İnfulenza A-Virüsüne göre oldukca hafif geçer.
İnfulenza C-Virüsü: Bu virüste diğer ikisine göre daha hafif bir yoğunlukta atlatabilecek bir salgına sebep olur.
İmmün zafiyeti olan küçük çoçuklar, yaşlılar ve hastalar grip salgını sırasında en çok tehlikeye açık olanlardır. Bu nedenle özeliklede immün sistemini kuvvetlendirmek gerekir.

Gripin belirtileri:
1-) Başağrısı
2-) Kas- ve eklem ağrıları
3-) Dermansızlık sanki döğülmüş gibi vede yorğunluk
4-) Aniden ortaya çıkan yüksek ateş ve titreme (üşütme nedeniyle)
5-) Boğaz ağrısı ve yutkunma zorlukları
6-) Kuru öksürük ve yapışkan balgam tükürme
7-) Gözlerin yanması ve ışığa karşı aşırı duyarlılık
Grip ve üşütme virüslerini sebep olduğu rahatsızlıklar bir birine benzer. Grip daha yoğun ve daha hızlı ortaya çıkar.

Hastanın yapabilecekleri:
1-) Yüksek ateş nedeniyle hasta aşırı su kaybeder, bu nedenle şifalı bitki çayları: ıhlamur, kuşburnu, ballı limon (limon çayı mümkünse kabuğu ile birlikte kulanılmalıdır.) çayı içilir.
2-) Şayet ateş düşmüyorsa baldırlara sirkeli bez sarılır (hidroterapiye bak)
3-) Şayet rahatsızlıklar 2 günde azalmysa mutlaka doktora gidilmelidir.
4-) Tedavi süresi sonunda kulak- ve boğaz ağrıları devamediyorda ve ateş düşmüyorsa mutlaka doktora baş vurulmalıdır.

Grip tedavi edilmez ise hangi komlikasyonlara sebep olabilir?
Çoçuklar, yaşlılar ve hastalıklı insanlarda grip daha başka komplikasyonlara (complication: bir hastalığın seyri veya tedavisi sırasında diğer bir hastalık veya bozukluğun ortaya çıkması, buna karışma veya ihtilatta denir.) sebep olabilir.Grip virüsünün sebep olduğu tahribat nedeniyle bakteri ve virüsler hemen kolayca mukozaya yerleşerek buradan tahribrt yaparlar ve çeşitli hastalıklara sebep olurlar.

Gripin sebep olabileceği bazı hastalıklar:
1-) Sinüzit ve ortakulak iltihaplanması
2-) Kas iltihaplanması
3-) Beyin- ve beyinzarı iltihaplanması (meningoensefalit)
4-) Sinir iltihaplanması (nervit)
5-) Zatürre (akçiğer iltihaplanması, pnömoni)

Grip nasıl tedavi edilebilir?
Antibiyotik ilaçlar adı üzerinde bakterilere karşı etkili olduğundan virüslerin sebep olduğu enfeksiyona karşı herhangi bir etkileri yoktur. Bu nedenle yapılacak tek şey immün sistemini kuvvetlendirmektir. Bunların başında Gökçek Tonik, Gökçek İksiri, Çinko, ve C-Vitamini gelir. Ayrıca ıhlamur, kuşburnu, ballı limon, söğüt kabuğu çayı içilmesi vede C-Vitamini içeren yiyecekler yenmelidir. Ayrıca haftada 2-3 defa hamama gitmekte iyi gelir, böylece derideki artık maddeler dışarı atılır ve kendini temizler.

Bağırsak florası ve kılcal kan dolaşımı sağlıklı yaşayabilmek için çok önemlidir. Çünkü vitamin, mineral, aminoasit, enzim, glikoz, vb, besleyici maddenin hazırlanması, hücrelere ulaşması ve de mikroplarla mücadele eden makrofaj, T ve B- Hücreleri gibi savunma mekanizmalarının hücre aralarında dolaşması buna bağlıdır.Tabii doğru beslenirseniz tedavi sürecide o oranda kısalır. Asla peynir yememeli, çünkü asidoza ve iltihaplanmaya sebep olur.Siyah çay, kahve ve kola içilmemeli, çünkü bağırsakları kurutur ve vitamin, mineral ve aminoasitlerin alımını (absorbesini) önler.Alkol ve sigaranın zararları belli kanser, damarların yağlanması vb, artı uzun süre bira içilirse cinsel ikdidarsızlık ve hatta kısırlığa sebep olmaktadır.Sucuk salam sosis gibi et mamullerine 5-6 ay ara vermek gerekir (sade temiz et az yenilebilir) çünkü asidoza sebep olmaktadır.Bu da birçok hastalığın ana kaynağıdır.Akşam yemeği yerine yoğurt, meyve veya salata yenilebilir veya sebze çorbası içilebilir.Hayvansal besinler, patates, tahıl (beyaz pirinç), bakliyat ve hamurlu yiyecekler, özelikle de tatlılar akşam yenirse tam sindirilmez ve zamanla problemlere sebep olur.Ne kadar beyaz pirinç, patates, hamurlu yiyecekler, tatlı yiyecek ve içecekler, o kadar yağ oluşturur.Çünkü nişasta glikoza (şekere) dönüşür, şekerde yağa dönüşerek vücutta depolanır.Şeker ve antibiyotikler bağırsak mantarları çoğaltır, mantarlar ise her türlü hastalığı tetikler.Tatlı deyince akıla baklava, çikolata, dondurma vs gelir, kavun, karpuz ve üzümde tatlıdır ve bunlarda mantarı tetikler, çünkü aşırı şeker içeriler.

Gribe karşı ıhlamur çayı

ADANA (İHA) - Soğuk kış günlerinde sıkça tüketilen ve bir çok hastalığa iyi geldiği bilinen ıhlamurun, gribal enfeksiyonların tedavisinde de etkili olduğu bildirildi.

Türkiye'de bolca yetişen ıhlamur, özellikle kış aylarının yaklaşmasıyla artan grip ve soğuk algınlığı rahatsızlıklarında ilaçlı tedaviye yardımcı olarak kullanılan şifalı bitkilerin başında geliyor. Aktar Yusuf Çetin, çiçek, yaprak, kabuk ve ağacından faydalanılan ıhlamurun bir çok hastalığa iyi geldiğini belirterek, kurutulmuş ıhlamur yapraklarının çiçekleriyle birlikte kaynatılarak hazırlanan hoş kokulu çayın, limonla birlikte içildiğinde grip ve soğuk algınlığının daha kısa sürede atlatıldığını söyledi.
İçinde barındırdığı uçucu yağ, tanen, şeker, C ve P vitamini, reçine ve enzimlerle sinirleri yatıştırıcı, öksürük giderici, damar tıkanıklığı, hazımsızlık giderici, idrar söktürücü, terletici, yatıştırıcı ve göğüs yumuşatıcı özelliklerine de sahip olduğunu belirten Çetin, "Kış aylarında aktar dükkanlarında en çok ıhlamur satılıyor. Ihlamur yüzyıllardan beri grip ve soğuk algınlığının tedavisinde kullanıldığından insanlar özellikle kış aylarında ıhlamuru mutfaklarından eksik etmiyor" dedi.

İNFLUENZA (GRİP)

Her yıl dünyada yaklaşık 500 milyon kişi gribe yakalanmaktadır. Grip insandan insana hızla yayılan viral bir infeksiyon hastalığıdır. Grip mevsiminde birçok insan işinden olmakta, çok yaşlılarda ve altta yatan hastalığı olanlarda öldürücü olabilmektedir.



Her yıl dünyada yaklaşık 500 milyon kişi gribe yakalanmaktadır. Grip insandan insana hızla yayılan viral bir infeksiyon hastalığıdır. Grip mevsiminde birçok insan işinden olmakta, çok yaşlılarda ve altta yatan hastalığı olanlarda öldürücü olabilmektedir. 1918-1919 yıllarında saptanan pandemide 21 milyon kişi hayatını kaybetmiştir.

ETKEN

Grip, influenza A ve B viruslerinin neden olduğu viral bir infeksiyondur. İnsanlarda yaygın hastalığa yol açan influenza A virusudur. İnfluenza A ve B virusleri, hemaglutinin (H) ve nöraminidaz (N) olarak isimlendirilen glukoprotein yapısında iki yüzey antijenine sahiptirler. İnsanlarda yaygın hastalığa yol açan influenza A viruslerinde hemaglutinin’in (H1, H2, H3) ve nöraminidaz’ın (N1, N2) alt tipleri tanımlanmıştır. Alt tiplerde antijenik shift ve antijenik drift olarak isimlendirilen değişiklikler sonucu yeni suşlar ortaya çıkmaktadır. Değişikliğin büyüklüğüne göre pandemi ve epidemiler ortaya çıkmaktadır.

EPİDEMİYOLOJİ

İnfluenza A virusu insan ve domuz, kuş, at gibi hayvanlarda, influenza B sadece insanda, influenza C virusu ise insan ve domuzlarda hastalık oluşturmaktadır. Sadece hayvanlarda hastalık oluşturan influenza A virusunun alt tipleri de vardır. Bunun en bilinen örneği kuş gribidir. Son yıllarda bu virusun insanlara da bulaşabildiği gösterilmiştir. Bunlar az sayıda vakalar olmakla birlikte, büyük salgınların olmasından endişe edilmektedir.
Grip, hastalığa yakalanmış kişinin hapşırma, öksürme ve konuşma sırasında havaya saçtıkları virus içeren damlacıkların solunması ile bulaşır. Bu damlacıklar birkaç saat boyunca havada kalabilir ve insanlara hastalığı bulaştırabilir. Bu nedenle okul, iş yeri gibi kalabalık ortamlarda bulunan kimseler özellikle risk altındadır. Virus ile kontamine el ve cansız nesnelerle temas sonucu da hastalık bulaşabilir, fakat bu olasılık daha azdır. Hastalık dünyanın her bölgesinde ve her yaşta görülebilir. Okul çağındaki çocuklar gibi kalabalık ortamlarda bulunanlarda hastalığa yakalanma oranı yüksek iken, yaşlılarda ve altta yatan hastalığı olanlarda gribe bağlı ölüm oranı yüksektir. Salgınlar ılıman iklim kuşağında, kuzey yarım kürede Ekim-Nisan ve güney yarım kürede Mayıs-Eylül aylarında görülür. Tropikal bölgelerde tüm yıl boyunca saptanabilir.

KLİNİK BELİRTİ VE BULGULAR

Grip, 1-2 günlük bir kuluçka döneminden sonra birdenbire başlar. Yüksek ateş, baş ağrısı, kas ağrısı, halsizlik, iştahsızlık sıklıkla saptanan şikayetlerdir. Ateş, genellikle üç gün sürer. Ateş düştükten sonra tekrar bir yükselme saptanabilir. Boğazda yanma, burun akıntısı, kuru öksürük, aşırı yorgunluk diğer semptomlardır.
Soğuk algınlığı yanlış olarak grip ile karıştırılmaktadır. İki hastalıkta viral bir infeksiyon olmakla birlikte, farklı hastalıklardır ve farklı viruslerle oluşturulmaktadırlar.
Belirtiler Grip Soğuk algınlığı
Ateş 3-4 gün süren yüksek ateş Nadir, hafif
Baş ağrısı Bazen şiddetli Nadir
Kas ağrısı Genellikle şiddetli Hafif
Kırıklık, halsizlik 2-3 hafta sürebilir Hafif
Burun akıntısı Bazen Sık
Hapşırma Bazen Genellikle
Boğaz ağrısı Bazen Sık
Hayati tehlike Var Yok
Aşı ile korunma Var Yok

Yorgunluk ve halsizlik daha uzun sürebilmesine rağmen sağlıklı kimselerde grip semptomları yaklaşık bir hafta sürer. Altta yatan hastalığı, bağışıklık yetmezliği olanlarda, küçük çocuklar ve yaşlılarda yaşamı tehdit edici komplikasyonlar oluşabilir.
Akciğer komplikasyonları en sık görülen grip komplikasyonlarıdır. Virüsün direkt etkisine bağlı primer viral pnömoni veya sekonder bakteriyel pnömoni şeklinde görülebilir. Kronik kalp ve akciğer hastalarında primer viral pnömoni sık görülür ve mortalitesi çok yüksektir. Sıklıkla Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae ve Haemophilus influenzae gibi bakterilerin etken olarak saptandığı sekonder bakteriyel pnömoni, yaşlılarda, kronik akciğer, kalp ve metabolik (diabet gibi) hastalığı olanlarda sık görülür. Hastalık mortalitesi düşüktür ve antibiyotik tedavisine yanıt verir.


TANI

Tanı, boğaz sürüntüsü, burun akıntısı, balgam gibi örneklerde virusun saptanması veya kanda hastalığa karşı gelişen antikorların saptanması ile konabilir. Bu yöntemler zaman alıcıdır. Ancak aşı üretimi, salgına neden olan suşların saptanması açısından araştırma amacıyla yapılması gereken testlerdir.
Bir salgın sırasında genellikle klinik bulgular ile tanı koymak kolaydır. Ancak son yıllarda hızlı tanı testleri de geliştirilmiştir. Bu testler ile klinik örneklerden dakikalar içinde virusun antijenleri saptanabilmektedir. Bu sayede tedavi kolaylıkla yönlendirilebilmektedir.

TEDAVİ

Yatak istirahati, bol sıvı alımı, ağrı kesici ve ateş düşürücüler, öksürük kesiciler gibi ilaçlar ile semptomatik tedavi önerilir. Komplikasyonlar yakından takip edilmeli ve uygun şekilde tedavi edilmelidirler.
Amantadin ve rimantadin influenza A’nın tedavisi ve proflaksisinde uzun yıllardır kullanılan antiviral ilaçlardır. Zanamivir ve oseltamivir son yıllarda kullanıma sunulmuş influenza A ve B’ye karşı etkili ilaçlardır. 36-48 saat içinde başlandığında semptom süresini kısalttıkları ve komplikasyonları azalttıkları saptanmıştır.

KORUNMA

İnaktif aşılar influenzadan korunmada etkinliği kanıtlanmış olan aşılardır. Canlı atenüe aşılar ve DNA kökenli aşılarla ilgili çalışmalar devam etmektedir ve ümit vermektedirler.
Dünya Sağlık Örgütü virusun değişikliklerini yakından izleyip, aşı bileşimi için yıllık önerilerde bulunur. Her yıl aşı içeriği Dünya Sağlık Örgütünün önerileri dikkate alınarak hazırlanır. Son yıllarda kullanılan aşılarda iki influenza A alt tipi ve bir influenza B suşları yer almaktadır. Örneğin 2004-2005 dönemi için önerilen aşılarda A/New Caledonia/20/99 (H1N1), A/Fujian/411/2002 (H3N2), B/Shanghai/361/2002 suşları yer almaktadır.
Hazırlanan aşı ile salgında saptanan viruslerle antijenik benzerlik varsa aşı %50-80 korunma sağlayabilir. Sağlıklı erişkinlerde aşı ile sağlanan koruyucu antikor düzeyi influenza A için %80’in üzerinde bildirilmiştir. Yaşlılarda koruyuculuk oranı daha düşük olmakla birlikte komplikasyonları ve ölüm oranını azalttığı saptanmıştır.
İnfluenza aşısı, o senenin yeni aşısı ile, her yıl kasım ayına kadar uygulanmalıdır.
Aşı, grip komplikasyonlarının sık görüldüğü, bu hastalara hastalığı bulaştırma olasılığı yüksek olan kimselere, influenzadan korunmak isteyen 6 aylıktan büyük ve yumurta alerjisi olmayan herkese önerilir.

İnfluenza ile ilişkili komplikasyon ve mortalite riski yüksek olan gruplar;
65 yaş ve üzerindekiler,
Huzur evinde kalan veya kronik bakım verilen bir sağlık ünitesinde kalan her yaştan kişiler,
Kronik akciğer ve kalp hastaları,
Uzun süreli aspirin tedavisi verilen 6 ay-18 yaş arası çocuklar,
Kronik böbrek ve metabolik hastalığı olanlar, bağışıklık yetmezliği olanlar,
Yüksek riskli gebeler.

Yüksek riskli kişilere influenza bulaştırma olasılığı olanlar;
Doktorlar, hemşireler ve hastanede çalışan diğer personel,
Huzurevi ve kronik bakım veren sağlık ünitelerinde çalışanlar,
Yüksek riskli kişiler ile aynı evde yaşayanlar.

Uzm. Dr.Cengiz Uzun